Door Geertje Kindermans
Inkoper op solotour
Een inkoper moet om de juiste redenen een
freelancebestaan wil en leiden, anders is het
Als inkoper voor jezelf
beginnen, waarom zou je?
Dat is de eerste vraag die we
Geert Geertsema stel en.
Met inkoopadviesbureau
Conduc to beheert hij een netwerk van free-
lance-inkoopprofessionals.
gedoemd te mislukken. Hij moet over eigenschappen
Er zijn allerlei redenen voor, goede en min-
der goede, begint hij. Om maar met het
beschikken die een inkoper in loondienst niet heeft.
laatste te beginnen: geld. Een inkoper in
loondienst die zijn salarisstrookje naast het
uurtarief van een freelancer legt, krabt zich
gegarandeerd even achter de oren. Toch mag
dat niet de belangrijkste reden zijn om voor
jezelf te beginnen, stelt hij. Want zo roos-
kleurig als de financiën eruitzien, is het nu
ook weer niet. Er gaat nog heel wat van dat
bedrag af. Bovendien moet een freelancer
vakanties en mindere tijden financieel ook
kunnen overbruggen. Toen zich twee vlieg-
tuigen in de Twin Towers boorden, klapte de
economie in één keer in elkaar. Het zijn de
freelancers die de eerste klappen opvangen.
Geld is vooral geen goed motief omdat free-
lance inkopen ánders is dan inkopen in
vaste dienst. Geertsema: "Je bent een-
zaam, zit niet elke dag tussen je col-
lega's en er staat veel druk op het
werk. Je moet je bovendien goed
kunnen aanpassen. De ene keer zit
je op een klus waar alles snel moet,
de volgende keer moet je engelenge-
duld hebben, omdat mensen binnen
de organisatie niet meewillen." Voor
een freelancebestaan moet je echt kie-
zen, wil hij maar zeggen.
Om die reden is Geertsema evenmin
gecharmeerd van de ontslagen inkoper die
met zijn gouden handdruk en dertig jaar
werkervaring bij één werkgever nu in een
rustiger tempo nog wat wil doorwerken.
Ook hen krijgt hij regelmatig tegenover
zich.
Een freelance-inkoper is een soort
kameleon. In elke nieuwe werksituatie moet
hij de kleur van de omgeving aannemen.
28
Inkoper op solotour `De markt is goed, er zijn meer Uurtje-factuurtje
Werk altijd op basis van uurtje-factuurtje.
opdrachten dan freelancers én er zijn Neem geen no cure no pay-trajecten
aan. Daarmee loop je het gevaar dat het
weinig inkopers'
onzuiver wordt. Dat er leveranciers worden
uitgeknepen, die vervolgens geen service
meer willen leveren. Iedereen ontevreden, en
De wens om een eigen bedrijf te hebben, is vaardigheden. En dan moet hij vooral goed
het schaadt de eigen naam.
een beter startpunt. Geertsema: "Je hebt kunnen luisteren en vragen stel en. Verder is
Leg je ook niet vast op een vast aantal uren
inkopers met een woelige ondernemersgeest hij een kameleon. Geertsema: "Hij moet
om de opdracht in uit te voeren. Er kunnen
die in een vaste baan maar geen rust kunnen zich goed en vlot aan de omgeving kunnen
immers nog allerlei onverwachte situaties
vinden."
aanpassen. Bij elke opdracht krijg je een
voordoen: stukken deugen bij nader inzien
Ook de wens om snel en veel te leren, is een andere rol. Overal moet je de kleur van je
niet, je krijg zaken vanuit de organisatie niet
goed motief. Want leren doe je als freelancer, omgeving aannemen."
op tijd aangeleverd of de wereld blijk toch niet
onder andere doordat je in veel verschil ende Deze eisen gelden voor alle inkopers, maar
zo voorspelbaar als vooraf leek.
bedrijven komt.
vooral voor degenen die breed ingezet willen
worden. Voor de gespecialiseerde freelance-
Prikkeling
inkopers ligt het iets genuanceerder, stelt hij.
Een freelance-inkoper heeft ándere compe- Toch moet ook deze groep zich realiseren dat
Hoedt u voor cv-schuivers
tenties nodig dan een inkoper met een vast er soms andere krachten in een bedrijf spe-
Met welke bureaus moet je als freelancer
dienstverband, stelt Geertsema. Hij legt uit: len, dan alleen de wens de technisch best
samenwerken? Geen cv-schuivers, adviseert
"De betere freelancers die ik ken, hebben mogelijke oplossing te vinden. "Het gaat
Geertsema. Want die zoeken niet uit wat de
veel intellectuele prikkeling nodig. Ze zijn vaak om gelijk krijgen en niet om gelijk heb-
opdracht precies inhoudt en gaan weinig
snel verveeld, wil en elk halfjaar iets anders. ben. Als freelancer moet je niet te ver voor de
vertrouwelijk met je gegevens om. Dan
Ze vinden het een uitdaging om steeds muziek uitlopen." Om die reden is werker-
word je misschien ongevraagd door twee
nieuwe opdachten te krijgen." Inhoudelijk varing van belang, evenals een grote sensiti-
verschillende partijen voorgelegd bij dezelfde
hoeven dat niet altijd superopdrachten te viteit voor de organisatiecultuur.
opdrachtgever, met ook nog verschillende
zijn. "Waar mensen hun prikkel uithalen, Geertsema kan hier een recent voorbeeld van
tarieven.
verschilt per keer. Een opdracht kan interes- geven en vertelt over een freelancer met een
Let op transparantie in tarifering. Het komt
sant zijn omdat je bij een project betrokken klus bij een overheidsbedrijf. Aanvankelijk
voor dat een freelancer 60 euro per uur krijgt
raakt op een geheel nieuw gebied, of omdat dacht men dat hij in drie maanden klaar was,
en wordt verkocht voor 150 euro. Dat is geen
het bij een bekend concern is, waar je in de maar al snel werd duidelijk dat zes maanden
prettig gevoel.
keuken kunt kijken en wiens naam je graag reëler was. Iedereen was het daarover eens en
Let ook op een transparante procedure.
aan je cv wilt toevoegen, omdat je er veel ondersteunde de wens om inkoop te profes-
Hoeveel mensen zijn er aan de opdrachtgever
geld mee kunt verdienen of omdat je er op sionaliseren. Toch stuitte hij op het probleem
voorgelegd? Weet de intermediair wat de
de fiets naartoe kunt."
dat geen afdeling bereid was het budget vrij
echte vraag is? Met wie kom je aan tafel: de
Een succesvol interim-inkoper beschikt te maken om hem die drie extra maanden te
beslisser of de assistent van de beslisser? Hoe
tevens over goede algemene communicatieve betalen. En dus kwam het project stil te
ben je neergezet: als een kanon die alles kan
staan. "Zo ging een maand voorbij. Dan was
of is er een reëel beeld gegeven?
die weer op vakantie, dan moest er weer een
Conducto
vergadering gepland worden. En al die tijd
Conducto is een inkoopadviesbureau
kon hij niets doen, want dat had pas zin als kunnen. Evenals tegen de onzekerheid van
en een netwerkorganisatie van
het project echt kon doorgaan. Daar moet je het freelancebestaan. Want soms zit hij zon-
inkoopprofessionals. Conducto heeft
als freelancer ook tegen kunnen."
der klussen en komt er dus ook geen geld
geen mensen in vaste dienst, maar
binnen. Geertsema: "Ik heb er huwelijken
werkt puur met freelancers. Geertsema
Netwerken
op zien stranden."
adviseert en bemiddelt tussen de
Het komt erop neer dat je als freelancer een Verder is van belang dat je een relatienetwerk
opdrachtgevers en de freelancers in zijn
soort superinkoper bent: analytisch sterk, kunt opbouwen en onderhouden om
netwerk. Daarnaast geeft hij freelancers
vaardig, sociaal handig en niet ongeduldig.
opdrachten binnen te halen. Je moet niet
feedback, als zij daar behoefte aan
Maar er is meer. Belangrijke voorwaarde is volledig afhankelijk zijn van detacheringbu-
hebben. Hij is gecertificeerd coach,
bijvoorbeeld dat het thuisfront erachter staat. reaus en netwerken zoals dat van hemzelf. "Je
fungeert als sparringpartner en brengt
Een freelancer heeft vaak lange reistijden en moet zelf aan tafel weten te komen, een
freelancers met elkaar in contact.
om iets af te krijgen, zal hij soms langer opdracht dicht kunnen timmeren. Kunnen
doorgaan. Daar moet de achterban tegen netwerken. Dat je begrijpt dat je contacten
29
`De betere
Te freelancen ...
Mat Wijlaars is met zijn bedrijfje InkoopTarget een voorbeeld van iemand die bewust voor
freelancers zijn snel het freelancebestaan heeft gekozen. Hij voldoet aan het profiel: leergierig, op zoek naar
uitdaging en variatie in het werk. En hij is succesvol.
verveeld en willen
Na tien jaar in volle tevredenheid bij twee werkgevers te hebben gewerkt, werd hij door
verschillende bedrijven benaderd om eens te komen praten. In alle gevallen kreeg hij
elk halfjaar iets
vervolgens een baan aangeboden. Hij mocht dus concluderen dat hij goed in de markt
anders'
lag. Toen sprak hij met de directeur van een consultancybureau over weer een functie.
Het werk was leuk en gevarieerd, maar het beviel hem niet dat hij alle opdrachten moest
accepteren, ook al paste ze niet bij zijn expertise. Daarop vroeg de directeur waarom
hij niet voor zichzelf begon dan. Het bureau schakelde ook freelancers in en dan kon
hij opdrachten weigeren. Hij overwoog het en hakte half 2005 de knoop door. Hij werd
eens moet bellen: hoe is het? En dan niet
zelfstandig en zit vanaf het begin overvol.
over jezelf beginnen. En op bijeenkomsten
Hij werkt ook veel voor de overheid. Toen hij nog in vaste dienst was, volgde hij op eigen
blijf je niet in een hoekje staan."
kosten en in zijn eigen tijd een opleiding over Europese aanbesteden. Puur uit interesse.
Aan deze eisen voldoet niet iedere freelancer
Zijn werkgever had daar verder niets aan.
in spe. Geertsema: "Ik krijg hier mensen aan
Wijlaars: "De overheid is zo leuk, omdat inkoop nog niet op zo'n hoog niveau zit. Maar er
tafel met dijken van opleidingen, helemaal
werken wel veel kundige mensen die bovendien open en leergierig zijn. In die omgeving
geweldig, maar aan tafel maken ze geen con-
kun je je meerwaarde laten zien. Je kunt wederzijds veel van elkaar leren."
tact. Jij moet stoppen met die opleidingen,
Wat maakt hem als freelancer zo succesvol? Zijn brede werkervaring, zijn goede opleiding
denk ik dan. Leer eerst eens bij dit soort
en zijn immer niet te stillen honger naar kennis. Daarnaast heeft hij een helicopterview
gesprekken op je gemak te zitten. Want
en kan hij zich makkelijk in de klant verplaatsen. Verder krijgt hij van opdrachtgevers te
natuurlijk is het spannend, maar dat moet je
horen dat hij pragmatisch en open is en makkelijk communiceert.
kunnen handelen."
Het thuisfront staat achter zijn keuze. Sterker nog: het was zijn vriendin die hem het
Wees niet te veel met jezelf bezig, maar
laatste zetje gaf. "Stel nu dat de markt weer verandert", twijfelde hij.
vooral met de ander en met de klus, adviseert
Dan zien we wel verder. Maar waarschijnlijk heb jij dan juist geen probleem", reageerde
hij verder. Wees nieuwsgierig en stel zelf
zij. En dus waagde hij de stap. Hij heeft er absoluut geen spijt van.
vragen. "Als je een uur lang een kruisverhoor
van de andere kant krijgt, heb je een slecht
gesprek gehad."
... of niet te freelancen
Marieke van Rhijn wil ook graag voor zichzelf beginnen. Qua ondernemerslust en
Feest
leergierigheid is ze er geschikt voor. "Het is mooi om zelfstandig te zijn. Je kunt zelf
Is een inkoper die freelance wil werken,
plannen en zelf beslissen welke projecten je wel en niet wilt doen. Mij trekt vooral ook de
niet eigenlijk een verkoper? "Nou ja, een
vrijheid, het feit dat je geen baas hebt en het allemaal zelf hebt gedaan." Bovendien is het
beetje wel. Maar wel een verkoper in de
financieel aantrekkelijk.
goede zin van het woord, geen ouder-
Dit weet ze allemaal, omdat ze lang bij een inkoopadviesbureau werkte. Ze zat jaren
wetse colporteur." Daarmee wil hij de
gedetacheerd, weet wat de manier van werken inhoudt. En zag de rekeningen van
goede specialisten overigens niet
freelancers voorbijkomen. Ook stelt ze dat freelancers veel meer uren kunnen declareren.
tekortdoen, maar enige verkoop-
Zij moet in haar vrije tijd nog wel eens een artikel schrijven, omdat ze dat eerder met haar
vaardigheden is in al e geval en
werkgever heeft afgesproken. Freelancers krijgen ervoor betaald.
nodig.
Desondanks ziet ze er vooralsnog vanaf. Deels vanwege privéomstandigheden. Ze heeft
Freelancen is niet makkelijk, zoveel
twee jonge kinderen, maar vooral is haar vriend net voor zichzelf begonnen. De zorg
is duidelijk. Maar wie denkt er
hebben ze gelijk verdeeld, het is de financiële onzekerheid die voor haar reden is om de
geschikt voor te zijn: doe het nu.
stap nu niet te wagen.
Geertsema: "De markt is goed, er
Belangrijker echter is een argument dat met haar werk te maken heeft. Ze heeft net
zijn meer opdrachten dan freelancers
een nieuwe en uitdagende functie gevonden bij een universiteit. Daar krijgt ze de
én er zijn weinig inkopers. Door de
verantwoordelijkheid voor een substantieel deel van de inkoop. En daar kan ze nog veel
Europese aanbestedingsregels zit voor-
ervaring opdoen. "Ik ben bang dat ik als freelancer nu de zwaardere projecten nog zou
al de overheid te schreeuwen om pro-
mislopen, omdat ik er nog onvoldoende ervaring voor heb, ook al heb ik er zelf het volste
fessionele inkopers." Ook de toekomst
vertrouwen in dat ik het zou kunnen. Ik zou het afleggen tegen de ervaren freelance
ziet er zonnig uit. Met een kleine slag
inkopers. Ik ben pas 29 jaar." En van de lichtere klussen die ze wel zou krijgen, zou ze
om de arm. Geertsema: "Als er niet
onvoldoende kunnen leren, vreest ze. Maar straks, met wat meer ervaring en iets meer
ergens een vliegtuig een toren invliegt, is
senioriteit, dan gaat ze de stap zeker wagen.
het nog jaren feest. Het is nu de tijd." £
30